Ο κήπος, εκτός από τον υψηλό βαθμό ποικιλότητας της
αυτοφυούς και καλλιεργούμενης χλωρίδας, αποτελεί και ένα ιδανικό
φυσικό καταφύγιο της πανίδας (η έκταση είναι μέρος του μόνιμου
καταφυγίου άγριας ζωής του όρους Αιγάλεω – Ποικίλου σύμφωνα με
το Φ.Ε.Κ. 918/Β/, 18/07/2001), επειδή το οικοσύστημα, προστατευμένο
από τις δυσμενείς ανθρώπινες επεμβάσεις, παρέχει τη δυνατότητα
λειτουργίας ενός πλήρους και αδιατάρακτου τροφικού πλέγματος.
Θα πρέπει να επισημάνουμε ότι ο κήπος, εκτός του ότι αποτελεί
πνεύμονα πρασίνου και χώρο αναψυχής και πνευματικής ηρεμίας για
τους κατοίκους μιας αστικής περιοχής, όπως είναι η δυτική Αττική,
λειτουργεί και ως πεδίο έρευνας και επιμόρφωσης του κοινού. Τα φυτά
που καλλιεργούνται επισημαίνονται με ενημερωτικές πινακίδες, οι
οποίες παρέχουν πληροφορίες για την ταυτότητα και τη γεωγραφική
τους εξάπλωση. Το προσωπικό του Ιδρύματος του Βοτανικού Κήπου
Ιουλίας & Αλέξανδρου Διομήδους που τελεί υπό την αιγίδα του Εθνικού
Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών διαθέτει ικανή επιστημονική
εμπειρία σε θέματα διατήρησης και κυρίως αναπαραγωγής ενδημικών,
σπανίων και απειλουμένων ειδών της ελληνικής χλωρίδας. Αξίζει να
αναφερθεί ότι στη Φυτοθήκη (Herbarium) του κήπου διατηρούνται
περίπου 19.000 αποξηραμένα δείγματα φυτών, το μεγαλύτερο τμήμα
των οποίων προέρχεται από περιοχές που τώρα θεωρούνται
προστατευόμενες, επειδή έχουν ενταχθεί στο δίκτυο του προγράμματος
‘’NATURA 2000’’.
Επίσης, η Τράπεζα Γενετικού Υλικού περιλαμβάνει σπέρματα 800
ανταλλάσσεται με αντίστοιχα έντυπα βοτανικών κήπων του εξωτερικού
και αναγράφει τα προαναφερθέντα διαθέσιμα φυτικά είδη. Η
συνεργασία αυτή έχει ως αποτέλεσμα τον συνεχή εμπλουτισμό των
συλλογών του βοτανικού κήπου Διομήδους.
Στον χώρο του κήπου εκπονούνται κατά καιρούς ερευνητικά
προγράμματα βοτανικού και οικολογικού ενδιαφέροντος, διπλωματικές
και μεταπτυχιακές εργασίες καθώς και διδακτορικές διατριβές ενώ
διεξάγονται και προπτυχιακά εργαστηριακά μαθήματα
των σχετικών ειδικοτήτων του Τμήματος Βιολογίας και της Φαρμακευτικής Σχολής
του Πανεπιστημίου Αθηνών καθώς και του Γεωπονικού Πανεπιστημίου.
Τέλος, σημαντική είναι η συμβολή του Κήπου στην ευαισθητοποίηση
του κοινωνικού συνόλου σχετικά με την προστασία της Φύσης.
